വാഷിംഗ്ടൺ/ടെഹ്റാൻ:
ഏതാനും ആഴ്ചകളായി ലോകത്തെ മുൾമുനയിൽ നിർത്തിയ ഇറാൻ-അമേരിക്ക സംഘർഷത്തിൽ നിർണ്ണായക വഴിത്തിരിവ്. ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട ഇന്ധന പാതയായ ഹോർമുസ് കടലിടുക്കിലൂടെ (Strait of Hormuz) പത്ത് എണ്ണക്കപ്പലുകൾ കടന്നുപോകാൻ ഇറാൻ അനുമതി നൽകി. ഇറാനുമായുള്ള സമാധാന ചർച്ചകൾ പുരോഗമിക്കുന്നതിനിടയിൽ ലഭിച്ച ഈ 'സമ്മാനത്തെ' അമേരിക്കൻ പ്രസിഡന്റ് ഡൊണാൾഡ് ട്രംപ് സ്വാഗതം ചെയ്തു. ആഗോള വിപണിയിൽ എണ്ണവില കുതിച്ചുയരുന്നതിനിടയിൽ ലഭിച്ച ഈ വാർത്ത വൻ ആശ്വാസമാണ് നൽകുന്നത്.
ഇറാൻ്റെ 'സമ്മാനം':
ഹോർമുസ് കടലിടുക്ക് ഭാഗികമായി അടച്ചതിനെത്തുടർന്ന് ലോകമെമ്പാടും ഇന്ധന പ്രതിസന്ധി രൂക്ഷമായിരുന്നു. എന്നാൽ ഇറാൻ പത്ത് എണ്ണക്കപ്പലുകൾ (ഇതിൽ പാകിസ്ഥാൻ പതാകയേന്തിയ കപ്പലുകളും ഉൾപ്പെടുന്നു) സുരക്ഷിതമായി കടത്തിവിട്ടത് ചർച്ചകൾക്കുള്ള അവരുടെ സന്നദ്ധതയായാണ് കാണുന്നത്. "ഇറാൻ ഗൗരവമായ ചർച്ചകൾക്ക് തയ്യാറാണെന്നതിന്റെ ലക്ഷണമാണിത്" എന്ന് ട്രംപ് വൈറ്റ് ഹൗസിൽ നടന്ന ക്യാബിനറ്റ് യോഗത്തിൽ വ്യക്തമാക്കി.
ട്രംപിൻ്റെ സമാധാന പ്ലാൻ:
സംഘർഷം അവസാനിപ്പിക്കാനായി 15 നിർദ്ദേശങ്ങളടങ്ങിയ സമാധാന കരാറാണ് അമേരിക്ക ഇറാന് മുന്നിൽ വെച്ചിരിക്കുന്നത്. ഇറാൻ്റെ ആണവ പദ്ധതികൾക്ക് നിയന്ത്രണം ഏർപ്പെടുത്തുന്നതിനൊപ്പം മേഖലയിൽ സമാധാനം ഉറപ്പാക്കാനാണ് ഈ നീക്കം. ഇറാന്റെ ഊർജ്ജ നിലയങ്ങൾക്ക് നേരെയുള്ള ആക്രമണം 10 ദിവസത്തേക്ക് കൂടി (ഏപ്രിൽ 6 വരെ) ട്രംപ് നീട്ടിവെച്ചിട്ടുണ്ട്. ചർച്ചകൾ വിജയകരമായാൽ ഉപരോധങ്ങളിൽ ഇളവ് ലഭിക്കുമെന്ന പ്രതീക്ഷയിലാണ് ഇറാൻ.
വിപണിയിലെ മാറ്റങ്ങൾ:
ഇറാൻ്റെ ഈ നീക്കത്തെത്തുടർന്ന് രാജ്യാന്തര വിപണിയിൽ ക്രൂഡ് ഓയിൽ വിലയിൽ നേരിയ കുറവുണ്ടായിട്ടുണ്ട്. എങ്കിലും വിപണി പൂർണ്ണമായും ശാന്തമായിട്ടില്ല. കപ്പലുകൾക്ക് മേൽ ഇറാൻ്റെ പാർലമെന്റ് ടാക്സ് ഏർപ്പെടുത്താൻ നീക്കം നടത്തുന്നത് ഇന്ത്യയുൾപ്പെടെയുള്ള രാജ്യങ്ങളെ ആശങ്കയിലാക്കുന്നുണ്ട്. ഇന്ത്യയുൾപ്പെടെയുള്ള അഞ്ച് രാജ്യങ്ങളുടെ കപ്പലുകൾക്ക് നിലവിൽ ഇറാൻ കടന്നുപോകാൻ അനുമതി നൽകിയിട്ടുണ്ട്.
മുന്നിലുള്ള വെല്ലുവിളികൾ:
സമാധാന നീക്കങ്ങൾ നടക്കുന്നുണ്ടെങ്കിലും ഇസ്രായേൽ ഉൾപ്പെടെയുള്ള രാജ്യങ്ങൾ ഇറാനെതിരെയുള്ള ആക്രമണം തുടരുന്നത് ചർച്ചകളെ ബാധിച്ചേക്കാം. ഇറാന്റെ റെവല്യൂഷണറി ഗാർഡ് കമാൻഡർ കൊല്ലപ്പെട്ടുവെന്ന വാർത്തകൾ പുറത്തുവരുന്നത് വീണ്ടും സംഘർഷത്തിന് വഴിമാറുമോ എന്ന ഭീതിയും നിലനിൽക്കുന്നുണ്ട്. എന്നിരുന്നാലും എണ്ണക്കപ്പലുകൾ കടത്തിവിട്ടത് വരും ദിവസങ്ങളിൽ ഇന്ധനവില കുറയാൻ സഹായിക്കുമെന്നാണ് സാമ്പത്തിക വിദഗ്ധരുടെ വിലയിരുത്തൽ.